Οι Ρουμέοι Έλληνες
μεταφέρθηκαν από την Κριμαία στην περιοχή του Πριάζοβιου (γύρω από τη σημερινή Μαριούπολη) στα τέλη του 18ου (δεκάτου ογδόου ) αιώνα, στα χρόνια της «Μεγάλης Μετακίνησης» (1778–1780).
Την εποχή εκείνη, η Κριμαία ήταν ακόμη υπό τον έλεγχο των Τατάρων, αλλά η Ρωσική Αυτοκρατορία ήθελε να την εντάξει στα εδάφη της.
- Η αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β΄ κάλεσε τον μητροπολίτη Γόρτυνος και Καλλίπολης Ιγνάτιο να οργανώσει τη μεταφορά όλων των χριστιανών από την Κριμαία, ώστε να αποδυναμωθούν οι Τατάροι.
- Οι Έλληνες (μαζί με Αρμένιους και άλλους χριστιανούς) αναγκάστηκαν να αφήσουν τα σπίτια τους και να ταξιδέψουν βόρεια, προς τις εκτάσεις γύρω από τη Μαριούπολη, κοντά στη Θάλασσα του Αζόφ.
- Υπολογίζεται ότι περίπου 18.000 Έλληνες έκαναν αυτό το ταξίδι.
- Στη νέα τους πατρίδα ίδρυσαν ελληνικά χωριά, κράτησαν τη γλώσσα και τις παραδόσεις τους, αλλά χωρίστηκαν σε δύο κύριες ομάδες:
- Ρουμέοι (μιλούσαν ελληνικά διαλέκτου)
- Ουρούμοι (μιλούσαν μια μορφή τουρκικής, αλλά ήταν ελληνικής καταγωγής)
Η μετεγκατάσταση αυτή έγινε δύσκολα: οι συνθήκες ήταν κακές, πολλοί πέθαναν στον δρόμο, αλλά όσοι επέζησαν έβαλαν τις βάσεις για τις ελληνικές κοινότητες του Πριάζοβιου που υπάρχουν μέχρι σήμερα.
Παραδόσεις:
- Γλώσσα και τραγούδια: Έχουν δικά τους τραγούδια στα ρουμέικα, με θέματα την αγάπη, τη φύση και την ξενιτιά. Τα τραγουδούν σε γιορτές, γάμους και πανηγύρια.
- Γάμος: Ο γάμος είναι μεγάλη γιορτή, με πολύ χορό και φαγητό. Συχνά παίζουν λύρα ή ακορντεόν. Η νύφη φοράει παραδοσιακή φορεσιά με πολύχρωμα κεντήματα.
- Θρησκεία: Είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Γιορτάζουν το Πάσχα με κόκκινα αυγά, ψωμί και τραγούδια. Την Ανάσταση μαζεύονται όλοι στο σπίτι για πλούσιο τραπέζι.
- Φαγητό: Φτιάχνουν φαγητά που μοιάζουν με ποντιακά και μικρασιάτικα, αλλά και επηρεασμένα από την ουκρανική κουζίνα. Π.χ. πίτες με χόρτα ή τυρί, σούπες με κρέας, κεφτέδες.
- Πανηγύρια: Σε μεγάλες γιορτές στήνουν χορό στην πλατεία, με κυκλικούς χορούς και συμμετοχή όλων, μικρών και μεγάλων.